Derz torbası: harcı taşa değdirmeden derze bırakmanın yolu

Derz torbası, derz harcının ucundaki dar ağızdan sıkılarak taş ve tuğla aralarına doldurulduğu, huni biçimli ve yırtılmaya dayanıklı bir torbadır. Bir dolumla yaklaşık 1–2 m² derz çekilir ve torba yıkanarak tekrar kullanılır. Adet başı liste fiyatı 600 ₺/adet (KDV hariç, Ekim 2026).

Mala yerine derz torbası kullanmanın sebebi

Kültür taşı ve tuğlasının yüzeyi gözenekli ve dokuludur; mala ile derze bastırılan harç bu gözeneklere girer. Rengi kütlesinde taşıyan bir parçanın yüzünde kurumuş çimento, sonradan fırçayla bile tam çıkmayan grimsi bir tül bırakır.

Torba harcı yalnız boşluğa bırakır. Ucun ağzı derzin içinde gezer, taşın yüzü temiz kalır. İş hızı da artar: usta bir eliyle torbayı sıkıp diğer eliyle yönlendirdiği için harcı kovadan malaya, maladan derze taşıma adımı ortadan kalkar.

Torba ucunu derz genişliğine göre kesmek

Torbanın ucu yeni geldiğinde kapalı ya da çok dardır ve derz genişliğine göre kesilir. Açılan ağız, derzden biraz dar olmalıdır; böylece harç derzin içine dolar ama kenarlardan taşmaz.

Stick Brick'in kalın derzinin nasıl doldurulduğunu kültür tuğlası uygulaması sayfasında ayrıca anlattık.

Kesime dar başlamak doğrusudur. Ağız sonradan genişletilebilir ama fazla kesilmiş uç geri getirilemez; o durumda harç derzin iki yanından taşar.

Doldurma, sıkma ve el pozisyonu

Torba en çok üçte ikisine kadar harçla doldurulur, ağzı birkaç kez bükülerek kapatılır. Bükülen kısım bir elin avucunda tutulur ve sıkma gücü o elden gelir; diğer el ucu yönlendirir. Torbanın gövdesini ortadan sıkmak harcı geriye doğru kaçırır.

Usta önce yatay derzleri, ardından dikey derzleri doldurur. Uç derzin dibine yakın tutulur ve harç arkada hava bırakmadan önden geriye doğru dolar. Hareket sabit hızda olmalıdır: durulan yerde harç yığılır, aceleyle geçilen yerde derz boş kalır. Bastırılan parmak harçta hafif bir iz bırakacak sertliğe ulaştığında sıra derz demirine, yani sıkıştırmaya gelir; bunu derz dolgusu sayfasında ayrıca anlattık.

Bir iş için kaç derz torbası alınmalı

Torba tükenen bir malzeme değildir; sayısını iş süresi ve ekip belirler. Yine de derz harcı miktarını bilmek planlamayı kolaylaştırır.

Örnek: 60 m² Roca kaplanacak bir cephede derz dolgusu 60 × 7,5 = 450 kg tutar. Bir dolum 1–2 m² derz çektiğine göre bu iş 30 ile 60 arasında dolum ister. Tek usta ve bir yardımcıyla çalışılacaksa iki torba yeterlidir: biri kullanılırken diğeri doldurulur ya da yedekte bekler. Daha geniş ekiplerde her usta için bir torba ve bir yedek hesaplanır. Torbayı taş, yapıştırıcı ve derz dolgusuyla aynı teklifte hesaplıyoruz; kalemlerin tamamı yapı kimyasalları sayfasında.

Gün sonunda yıkama ve saklama

Derz harcı torbanın içinde kurursa torba bir daha kullanılamaz. Gün bitince kalan harç boşaltılır, torba ters çevrilip bol suyla yıkanır, uçtaki dar bölümde harç kalmadığından emin olunur. Kuruması için ağzı aşağıda asılır.

Ara verirken, örneğin öğle yemeğinde, torbada harç bırakılacaksa ucu bir bezle kapatılır ve torba gölgeye konur. Sıcak bir günde güneşte bırakılan torbadaki harç kısa sürede kabuk bağlar ve ucu tıkar.