Kültür tuğlası uygulaması: sıra hattından derz demirine tuğlaya özgü ayrıntılar

Kültür tuğlası uygulaması, ince ve hafif tuğla görünümlü parçaların flex yapıştırıcıyla, düz sıralar hâlinde ve şaşırtmalı olarak duvara dizilmesidir. Taş kaplamada göz serbest bir dağılım arar; tuğlada ise her sıra ölçülü bir çizgiye oturmak zorundadır. Bu yüzden işin yarısı ilk tuğla konmadan, duvara çizilen sıra hattında biter.

Tuğla dizimi taş kaplamadan nerede ayrılır

Fark düzende. Kültür taşında parçalar farklı boy ve biçimde gelir, usta duvarı yapboz gibi doldurur. Kültür tuğlasında bütün parçalar aynı yükseklikte, belli boylardadır ve yan yana geldiklerinde göz en ufak eğriliği yakalar. Bir sıranın 1 cm yükselmesi, üç metre ötede dalgalı bir çizgi olarak görünür.

Yüzey hazırlığı, kuru dizim ve sıcaklık sınırları taşla aynıdır; bunları kültür taşı uygulaması sayfasında tablolarla anlattık. Burada yalnız tuğlaya özgü konulara giriyoruz. Tuğlada bir kolaylık da var: metrekare ağırlığı 17–24 kg'dır, yapıştırıcı ve derz sarfiyatı taştan düşüktür ve ince parçalar alçıpan gibi hafif yüzeylerde daha rahat çalışır.

Seriye göre tuğla ölçüsü, derz ve malzeme

Sıra hattını duvara çizmek ve sıra sayısını hesaplamak

Bir sıranın kapladığı yükseklik, tuğla yüksekliği ile bir yatay derzin toplamıdır. Old Brick'te bu 6 cm + 1,5 cm = 7,5 cm eder. 2,70 m yüksekliğinde bir duvar 270 / 7,5 = 36 sırayla tam kapanır.

Hesap her zaman tam çıkmaz. Thin Brick'te bir sıra 5 cm + 1 cm = 6 cm'dir ve 2,65 m'lik bir duvar 44,2 sıraya denk gelir. Kalan 1,2 cm'lik şerit tavanın altında ince bir kesik sıra olarak görünürse göze batar. Usta bunu iki yolla çözer: ya yatay derzleri bir iki milimetre açıp kapatarak farkı bütün duvara dağıtır ya da kesik sırayı süpürgelik ya da ünitenin arkasında kalacak alt kenara indirir.

Hesap yapıldıktan sonra sıralar duvara işaretlenir. Lazerle ilk sıranın üst çizgisi çekilir; her beş altı sırada bir çizgi daha atılır. Aradaki sıralar için yatay bir ip ya da derz ölçüsünde kesilmiş bir çıta kullanılır. Çıta, tuğlanın üstüne konup bir sonraki sıra ona oturtulduğunda yatay derz kendiliğinden eşit kalır.

Şaşırtmalı dizim ve dikey derzlerin yeri

Tuğla duvarda dikey derzler bir alt sıradakiyle aynı çizgiye gelmez; her sıra bir öncekine göre kaydırılır. En yaygın düzen yarım tuğla kaydırmadır: üst sıradaki tuğlanın ortası alttaki dikey derzin üstüne düşer.

Uygulamada bu, sıraların birini tam tuğlayla, diğerini yarım tuğlayla başlatmak demektir. Yarım parçalar kesimle elde edilir ve kesik uç dış köşeye değil duvarın iç tarafına, derze bakacak şekilde konur. Uzun bir duvarda usta her iki üç metrede bir geri çekilip dikey derzlerin şakulde gidip gitmediğine bakar; kayma fark edilmezse duvarın bir ucunda tuğlalar düzgün, diğer ucunda eğik dizilmiş gibi görünür.

Stick Brick farklı davranır. 15, 20 ve 30 cm'lik üç boy birlikte gelir ve bunlar karışık dizilir. Burada kural yarım kaydırma değil, aynı boyun ve dikey derzlerin üst üste toplanmamasıdır.

Dış köşede L tuğlası ve sıra uyumu

Kültür tuğlasının dış köşe parçası L biçimlidir; bir kolu yüzde tam tuğla, öbür kolu yan yüzde kısa tuğla gibi görünür. Köşede bütün duvar boyunca uzun kol bir sırada sağa, bir sırada sola döner ve gerçek bir tuğla örgüsünün köşesi oluşur.

Köşe parçasının yüksekliği düz tuğlanın yüksekliğiyle aynıdır. Bu yüzden sıra hattı çizilirken köşeden başlanır ve düz tuğlalar köşe parçasının alt ve üst çizgisine hizalanır. Metraj tarafında köşe uzunluğu köşe sayısı ile duvar yüksekliğinin çarpımıdır; pencere kenarında dönüş yapılıyorsa o kenarlar da mtül'e eklenir.

Tuğlayı kesmek ve pencere kenarını bitirmek

Kültür tuğlası spiral makinede elmas uçlu diskle kesilir. İnce serilerde, özellikle 1,0–1,2 cm'lik Thin Brick'te, kesime başlamadan önce tuğlayı sağlam bir zemine yatırmak kenarın kırılmasını önler.

Pencere ve kapı kenarında iki seçenek vardır. Tuğla kaplama kenara kadar getirilip L köşe parçasıyla içeri döndürülebilir; ya da kenar taş dokulu söveyle çerçevelenir ve tuğla sövenin kenarında kesikle biter. Söve kullanıldığında kesik uçlar söveye dayandığı için görünmez.

Derz demiriyle tuğla derzi şekillendirmek

Derz dolgusu torbayla önce yatay, sonra dikey derzlere sıkılır. Harç parmak izi alacak kadar sertleşince derz demiri devreye girer. Demir, derzin içinde boydan boya çekilerek harcı sıkıştırır ve yüzeyine düzgün bir iç bükey ya da düz profil verir.

Tuğlada derz demirinin sırası önemlidir: önce yatay derzler uzun hareketlerle çekilir, sonra dikey derzler kısa hareketlerle yatay derze bağlanır. Ters sıra yatay derzlerde kesintiler bırakır. Derz çoğunlukla tuğla yüzünün birkaç milimetre gerisinde bitirilir; böylece her tuğlanın üst kenarı ince bir gölge çizgisi yapar. Eskitme görünümlü Old Brick'te derzi biraz daha geride bırakmak yıpranmış kenarları öne çıkarır.

Stick Brick'te 3–3,5 cm kalın derz

Stick Brick 4 cm yüksekliğinde ve 3–3,5 cm derzle dizilir; yani bir sıranın yaklaşık yarısı derzdir. Duvarın rengini de dokusunu da tuğla kadar derz belirler.

Bu seride işin yükü derz harcına biner. Metrekarede 10 kg derz dolgusu gider; diğer tuğla serilerinin neredeyse iki katı. Torbanın ucu geniş kesilir ve kalın derz bazen iki şerit hâlinde, önce derin kısım sonra yüzey olarak doldurulur. Kalın derz yüzeyi düz bir mala izi bırakırsa sıvaya benzer; ustalar bu seride derz yüzeyini derz demiriyle sıkıştırdıktan sonra kuruyunca sert bir fırçayla hafif pürüzlendirmeyi tercih eder. Derz rengi kararı da bu seride en çok fark yaratan seçimdir; açık derz ince tuğlaları yatay çizgilere dönüştürür.

Tel fırçayla tuğla derzinin temizliği

Derz harcı kuruduktan sonra tuğla yüzüne bulaşmış parçalar tel fırçayla alınır. Fırça tuğlanın üzerinde, derze paralel hareket ettirilir; derzin üstünden bastırarak geçmek şekillendirilmiş derzi bozar.

Harç yaşken bezle silmek tuğlada daha da belirgin iz bırakır, çünkü düzgün tuğla yüzeyinde lekeler taşın girintili yüzeyinden daha kolay görünür. Thin Brick ve Blanco gibi açık renklerde tel yerine yumuşak fırçayla başlamak yüzeyi çizmeden temizler.

Tuht Brick'i derzsiz dizmek

Tuht Brick hem 1,5 cm derzle hem derzsiz dizilebilir. Derzsiz dizimde tuğlalar birbirine dayanır, el kesimi kenarlar arasındaki küçük boşluklar gölgeli bir doku verir. Bu durumda derz dolgusu ve torba siparişten çıkar, buna karşılık tuğla siparişi %15–25 artırılır. Sıra hattı hesabında derz payı sıfır alınır: bir sıranın yüksekliği yalnız tuğlanın 7 cm'lik yüksekliğidir.

14 m² salon duvarında Old Brick ile Stick Brick hesabı

Yüksekliği 2,70 m, genişliği 5,20 m olan, tek dış köşesi bulunan bir salon duvarını iki seriyle karşılaştıralım. Alan 14,04 m², fire %7 alınmıştır.

Yapıştırıcı iki seride aynıdır, fark derz kalemindedir. Torba ağırlığını teklifte netleştirerek kilogramları torba sayısına çeviririz. Liste fiyatları için kültür tuğlası sayfasındaki seri tablosuna bakabilirsiniz.